Nederlandse bedrijven hebben gevaarlijke designerdrugs uit India besteld met een straatwaarde van bijna twee miljard euro. Onderzoek van de NOS en Follow the Money(opent in nieuw venster) (FTM) toont aan hoe handelaren kinderlijk eenvoudig labs in het buitenland inschakelen om moleculen van verboden middelen na te bootsen. Deze middelen worden in Nederland met zeer ruime winstmarges verkocht.

De NOS en FTM achterhaalden ruim 700 bestellingen van onder meer grondstoffen voor designerdrugs, kant-en-klare middelen en stoffen om drugs mee te versnijden. Die middelen werden tussen 2019 en 2025 besteld door dertig Nederlandse importeurs, zowel individuele webshop-eigenaren als groothandels in designerdrugs. In totaal gaat het om 153.000 kilo. De lucratieve handel gaat nu nog door.

De bestellingen doen denken aan de Funcaps-zaak. De eigenaren van die webshop staan binnenkort voor de rechter. Funcaps blijkt het topje van de ijsberg.

Omdat de middelen destijds niet verboden waren, konden ze gewoon op het vliegtuig naar Nederland worden gezet. Zo kon het dat de Nederlandse designerdrugsmarkt overspoeld werd met onder meer Indiase stimulerende middelen, ketamine-achtige stoffen en de ‘zombiedrug’ flakka. Veel middelen worden vanuit Nederland doorverkocht aan klanten in het buitenland.

De middelen waren op het moment van bestellen nog legaal, maar zeker niet zonder risico. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum meldt ieder jaar meer vergiftigingen met designerdrugs. Veel van de middelen die Nederlandse bv’s importeerden uit India worden in verband gebracht met verslaving, hoge hartslag, hoge bloeddruk, hartinfarcten, psychoses, coma’s, hersenschade, epileptische aanvallen en soms zelfs de dood.

Voor de 153.000 kilo aan grondstoffen en kant-en-klare designerdrugs die Nederlandse handelaren tussen 2019 en 2025 uit India importeerden, betaalden zij bijna 46,2 miljoen euro.

De precieze straatwaarde van al die kilo’s is niet bekend, omdat er ook versnijdingsmiddelen en grondstoffen bij zitten. Maar voor het overgrote deel van de bestelde stoffen konden de NOS en FTM wel berekenen wat die op de online markt waard waren. In totaal hebben de Indiase designerdrugs een straatwaarde van bijna twee miljard euro.

De stoffen worden in grote hoeveelheden geïmporteerd en vervolgens in kleine hoeveelheden met veel winst verkocht aan klanten.

De berekeningen laten zien dat de handel in designerdrugs zo lucratief is dat verkopers er ondanks ingrijpen van de overheid mee blijven doorgaan.

Een recente actie van toezichthouders NVWA en IGJ illustreert het probleem. De instanties haalden in april 43 sites uit de lucht waar designerdrugs werden aangeboden. Uit gesprekken met bronnen uit de designerdrugs-wereld blijkt dat de actie weinig effect had. “Naar mijn weten is bijna geen enkele aanbieder echt helemaal gestopt”, zegt een handelaar.

Veel verkopers hebben gewoon een nieuwe site gemaakt vanuit het buitenland. Zo’n adres eindigt niet langer op ‘.nl’, maar verder werkt alles hetzelfde als voorheen. Andere handelaren zeggen dat ze de verkoop hebben verplaatst naar kanalen op apps als Signal en Telegram of naar een afgeschermde website. Alleen vaste klanten krijgen het wachtwoord.

Dat uit de lucht gehaalde webshops vanuit het buitenland weer opduiken, maakt het voor de instanties moeilijker om ze te blokkeren, schrijven ze in een reactie. Bovendien loopt IGJ tegen de beperkingen van zijn bevoegdheden aan, schrijft een woordvoerder.

Kat-en-muisspel

Een ander probleem is dat de middelen constant worden aangepast, waardoor de overheid achter de feiten blijft aanlopen. Zodra een middel verboden is en op de Opiumlijst staat, past de verkoper een molecuul een beetje aan en kan de verkoop doorgaan.

In een poging dit kat-en-muisspel te doorbreken, is op 1 juli 2025 het zogeheten ‘groepenverbod’ voor designerdrugs ingegaan. Daarmee werden hele groepen in een keer illegaal, ook bij subtiele aanpassingen van een molecuul. Toch vallen er nog altijd middelen buiten het verbod, zoals benzodiazepinen, een categorie van zeer verslavende kalmeringsmiddelen.

De politie zegt in een reactie op dit onderzoek bekend te zijn met de Indiase designerdrugs-route. “India is een belangrijk land voor Nederland als het gaat om drugsbestrijding.” Zowel vanwege de grote hoeveelheden ketamine die vanuit de legale industrie weglekken naar de illegale handel als vanwege de grondstoffen en kant-en-klare designerdrugs die naar Nederland komen, zegt een woordvoerder. “Ook andere (nep) medicatie wordt op steeds grootschaligere wijze vanuit India richting Europa en Nederland gestuurd waardoor de noodzaak tot samenwerking steeds belangrijker wordt.”